Làm Chủ Nỗi Sợ Hãi Theo Cách Của
Alex Honnold

Đừng gộp chung hai khái niệm này. Rủi ro là khả năng xảy ra tai nạn. Hậu quả là mức độ thiệt hại nếu tai nạn đó thực sự xảy ra.

Con người hay hoảng loạn vì nhìn thấy hậu quả quá lớn (ví dụ: cái chết). Nhưng nếu bạn kiểm soát và rèn luyện kỹ năng đến mức xuất sắc, xác suất xảy ra (rủi ro) sẽ gần bằng 0, dù hậu quả vẫn nguyên đó.

Không ai sinh ra đã dám làm chuyện điên rồ. Bạn không "nhảy vọt" ra khỏi vùng an toàn, mà bạn "bước những bước rất nhỏ" để kéo dãn nó ra.

Não bộ sinh ra để bảo vệ bạn bằng sự sợ hãi. Nếu bạn làm cái gì quá sốc, não sẽ phản kháng. Việc tiếp xúc chậm rãi với rủi ro (Exposure therapy) giúp tái lập trình hạch hạnh nhân (trung tâm cảnh báo sợ hãi của não).

Thay vì chỉ tưởng tượng cảnh thành công tuyệt đẹp, hãy chủ động nghĩ về những tình huống tồi tệ nhất có thể xảy ra và tìm cách giải quyết chúng trước trong đầu.

Triết học Khắc kỷ (Stoicism). Khi bạn đã đối mặt với ác mộng trong tâm trí và có phương án dự phòng, nỗi sợ về điều chưa biết (fear of the unknown) sẽ tan biến. Lên kế hoạch cho sự hoảng loạn để không bị hoảng loạn.

Không dựa vào trí nhớ hay cảm giác. Mọi chi tiết, sai sót, bài học đều phải được ghi chép lại một cách có hệ thống như một cuốn nhật ký khoa học.

Dữ liệu khách quan sẽ đánh bại cảm xúc chủ quan. Khi bạn lo lắng mình làm không tốt, một cuốn sổ ghi chú chi tiết sẽ chứng minh cho bộ não thấy bạn đã chuẩn bị kỹ đến mức nào.

Khi đang ở trong tình huống áp lực cao, đừng nhìn xuống vực sâu, cũng đừng nhìn lên đỉnh núi xa xăm. Chỉ tập trung toàn bộ tâm trí vào bước đi ngay trước mắt.

Sự quá tải thông tin (Information overload) gây tê liệt hành động. Thu hẹp trường nhìn và sự chú ý vào một hành động đơn lẻ sẽ giúp não bộ chuyển từ trạng thái lo âu sang trạng thái "Flow" (dòng chảy).

Trong lúc thực thi nhiệm vụ quan trọng, mọi cảm xúc (kể cả sự hưng phấn hay sợ hãi) đều là nhiễu loạn. Hãy trở thành một cỗ máy lạnh lùng hoàn thành nốt công việc đã lên kế hoạch.

Cảm xúc tiêu tốn rất nhiều năng lượng tinh thần (cognitive load). Bằng cách tự động hóa các hành động thông qua tập luyện, bạn tiết kiệm được năng lượng đó để xử lý các biến số bất ngờ.

Bạn làm một việc khó khăn vì chính bạn muốn thế, để thỏa mãn sự khao khát vượt qua chính mình, chứ không phải vì ánh mắt của khán giả hay phần thưởng bên ngoài.

Động lực ngoại sinh (tiền, danh tiếng) rất dễ sụp đổ khi gặp nguy hiểm sinh tử. Động lực nội sinh gắn liền với bản sắc cá nhân (Identity), nó bền vững và cung cấp năng lượng vô hạn.

Biến một việc tưởng chừng bất khả thi thành một công việc hàng ngày nhàm chán thông qua sự lặp đi lặp lại vô tận.

Sự quen thuộc diệt trừ sự sợ hãi. Khi bộ não đã xử lý một thông tin hàng ngàn lần, nó không còn coi đó là một mối đe dọa mới (Novelty threat) cần phải bật chuông báo động nữa.

Khoảnh khắc bước ra ánh sáng (hay vách đá) không phải là lúc để nghi ngờ bản thân. Đó là lúc giao phó toàn bộ niềm tin vào công sức chuẩn bị trong bóng tối trước đó.

Nghi ngờ bản thân (Self-doubt) trong lúc thực thi gây ra sự do dự. Sự do dự làm hỏng nhịp điệu vận động cơ bắp (Muscle memory), dẫn đến sai lầm chí mạng.